آییننامه تاسیس درمانگاه عمومی
توسعه زیرساختهای بهداشتی و درمانی در کشور، نیازمند حمایت از بخش خصوصی و سرمایهگذاران حوزه سلامت است. یکی از مهمترین مسیرهای ورود به این حوزه، تاسیس درمانگاه عمومی است. اما راهاندازی یک درمانگاه، تنها با تأمین فضا یا تجهیزات آغاز نمیشود؛ بلکه تابع مجموعهای از قوانین، ضوابط فنی و مجوزهای قانونی است که از سوی وزارت بهداشت تعیین شدهاند.
در این مقاله، بهصورت دقیق و کاربردی، به بررسی آییننامه تاسیس درمانگاه عمومی میپردازیم؛ از شرایط متقاضیان تا الزامات فنی، نیروهای تخصصی و نحوه دریافت مجوز.
درمانگاه عمومی چیست و چه وظیفهای دارد؟
درمانگاه عمومی، مرکزی است سرپایی که در آن خدمات اولیه درمانی، تخصصهای پایه، مراقبتهای بهداشتی و برخی اقدامات پاراکلینیکی ارائه میشود. برخلاف بیمارستان، درمانگاهها فاقد بخش بستری هستند اما معمولاً با حضور پزشکان عمومی و متخصص در حوزههایی مانند داخلی، زنان، کودکان، پوست و زیبایی، خدمات نسبتاً گستردهای را پوشش میدهند.
در سالهای اخیر، بسیاری از درمانگاهها علاوه بر خدمات عمومی، بخشهایی مانند لیزر، تزریقات زیبایی یا حتی کاشت مو را نیز ارائه میدهند که البته برای این موارد، مجوزهای جداگانهای در قالب کلینیک زیبایی یا مراکز تخصصی لازم است.
افراد دارای قابلیت تاسیس درمانگاه عمومی
بر اساس آییننامه رسمی وزارت بهداشت، تاسیس درمانگاه عمومی هم توسط افراد حقیقی و هم افراد حقوقی (شرکتها و نهادها) ممکن است. با این حال، در هر دو حالت، مسئول فنی و موسس درمانگاه باید دارای شرایط حرفهای مشخص باشند.
متقاضیان حقیقی معمولاً پزشکان با سابقه کار درمانی یا تخصص در یکی از رشتههای پزشکی هستند. در صورتی که متقاضی حقوقی باشد، باید یک مسئول فنی واجد شرایط را به وزارت بهداشت معرفی کند و موضوع فعالیت شرکت نیز باید بهطور مشخص در حوزه سلامت ثبت شده باشد.
الزامات فضا و موقعیت مکانی تاسیس درمانگاه عمومی
یکی از مهمترین گامها در تاسیس درمانگاه عمومی، انتخاب محل مناسب و تأیید آن توسط معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی منطقه است. شرایط استاندارد فضا به شرح زیر است:
- ساختمان مستقل یا واحد تجاری با کاربری درمانی مجاز
- دسترسی آسان برای مراجعان و افراد کمتوان
- حداقل متراژ ۱۵۰ متر مربع (بسته به شهر و جمعیت منطقه)
- اتاق معاینه، اتاق پزشک، فضای انتظار، سرویس بهداشتی، بخش تزریقات و اورژانس
نکته مهم این است که نقشه فضا باید قبل از تجهیز نهایی، توسط کارشناسان معاونت درمان تأیید شود.
مراحل دریافت مجوز تاسیس درمانگاه عمومی
فرآیند دریافت مجوز، طبق آییننامه، در دو مرحله «صدور موافقت اصولی» و «دریافت پروانه بهرهبرداری» انجام میشود:
مرحله اول: موافقت اصولی
در این مرحله، متقاضی باید درخواست خود را در سامانه صدور مجوزها ثبت کرده و مدارک لازم از جمله مدارک هویتی، مدرک تحصیلی، رزومه شغلی، طرح توجیهی و اسناد مالکیت یا اجاره ملک را بارگذاری کند.
پس از بررسی مدارک، کارشناسان مربوطه از محل بازدید کرده و در صورت تایید، موافقت اصولی صادر میشود.
مرحله دوم: پروانه بهرهبرداری
پس از اخذ موافقت اصولی، متقاضی میتواند اقدام به تجهیز درمانگاه کند. تجهیزات باید مطابق با لیستهای استاندارد وزارت بهداشت تهیه و نصب شوند. همچنین، قرارداد همکاری با پزشکان، پرستاران و مسئول فنی درمانگاه باید به تأیید برسد.
در نهایت، پس از بازدید نهایی، پروانه بهرهبرداری برای مدت یک سال صادر خواهد شد.
چه تخصصهایی در درمانگاه عمومی قابل ارائه هستند؟
طبق آییننامه، خدمات زیر در یک درمانگاه عمومی قابل اجراست:
- پزشک عمومی و متخصص داخلی
- اطفال، زنان و زایمان
- پوست و مو
- خدمات تزریقات و پانسمان
- داروخانه یا داروبخش
- خدمات اورژانس سرپایی
- تزریق واکسن و خدمات بهداشت خانواده
استخدام نیروهای تخصصی
حضور پزشک عمومی، پرستار، ماما و تکنسین دارویی از الزامات اولیه در تاسیس درمانگاه عمومی است. برای راهاندازی یک درمانگاه موفق، حضور حداقل دو پزشک در نوبتهای کاری متفاوت، ضروری است. همچنین، استخدام نیروهای پذیرش، اپراتور IT، مسئول بهداشت محیط و نیروی خدماتی نیز در ساختار درمانگاه باید پیشبینی شده باشد.
تبلیغات و بازاریابی درمانگاه چگونه باید باشد؟
پس از تاسیس درمانگاه عمومی درمانگاهها اجازه دارند از روشهایی مانند بنر، تابلو، بروشور و تبلیغات مجازی برای اطلاعرسانی خدمات خود استفاده کنند. با این حال، این تبلیغات باید منطبق با آییننامه تبلیغات پزشکی بوده و از اغراق، ادعاهای اثباتنشده یا فریب مخاطب پرهیز شود.
بهعنوان مثال، استفاده از بنر تبلیغاتی برای کلینیک زیبایی در فضای درمانگاه، مشروط به داشتن مجوز برای فعالیت زیبایی است. متن این بنرها نیز باید از سوی معاونت نظارت دانشگاه تأیید شده باشد.
هزینههای مورد انتظار برای تاسیس درمانگاه
برآورد هزینه بسته به شهر، محل، وسعت فضا و نوع خدمات متغیر است. اما هزینههای کلی شامل موارد زیر خواهد بود:
- اجاره یا خرید ملک (معمولاً در مناطق مناسب درمانی)
- بازسازی و تجهیز فضا طبق استاندارد
- خرید تجهیزات پزشکی، مبلمان اداری، سیستم نوبتدهی
- حقوق و بیمه نیروی انسانی
- دریافت مجوزها و عوارض شهرداری
در حال حاضر، میانگین سرمایه اولیه برای راهاندازی یک درمانگاه عمومی در شهرهای بزرگ، بین ۵ تا ۱۵ میلیارد تومان تخمین زده میشود.
چالشها و مزایای راهاندازی درمانگاه
راهاندازی درمانگاه اگرچه نیاز به سرمایه، مجوز و پیگیریهای مکرر دارد، اما از منظر درآمدزایی و جایگاه اجتماعی، یکی از سودآورترین حوزههای سرمایهگذاری در بخش سلامت محسوب میشود.
مزایا:
- تقاضای ثابت در جامعه
- عدم نیاز به بستری یا مدیریت بیمارستانی
- درآمد پایدار از خدمات سرپایی
- امکان گسترش فعالیت به کلینیک تخصصی
چالشها:
- سختگیریهای نظارتی و بازرسی مستمر
- جذب و حفظ پزشکان متخصص
- رقابت با درمانگاههای باسابقه و بیمارستانها
- هزینههای جاری بالا
جمعبندی
آییننامه تاسیس درمانگاه عمومی، چارچوبی قانونی برای راهاندازی مراکز درمانی سرپایی فراهم کرده است که هدف آن تضمین کیفیت خدمات و سلامت بیماران است. با شناخت دقیق مراحل قانونی، استانداردهای فنی، الزامات منابع انسانی و چارچوب تبلیغاتی، میتوان با اطمینان بیشتری وارد این حوزه شد.
اگر قصد دارید در این مسیر گام بردارید، پیشنهاد میشود از مشاوره با افراد باتجربه در حوزه پزشکی، مهندسین تجهیزات پزشکی و وکلای آشنا با مقررات حوزه سلامت بهره بگیرید تا مسیر برای شما شفافتر و کمریسکتر باشد.
